บัวจงกลนี Nymphaea 'Jongkolnee' or Chongkonni



บัวจงกลนี เป็นบัวพันธุ์ไทยแท้ที่ยังไม่มีใคร (ฝรั่ง) จัดในสารบบใด ๆ แต่เป็นบัวที่สวยงามไม่มีใครเหมือน ชอบอยู่ในที่แดดจัดทั้งวัน ลักษณะ มีใบหยัก แต่ดอกไม่ชูเหนือน้ำ สีชมพูสวยมาก มีกลีบดอกมากจนนับไม่ถ้วน ปกติจะอยู่ในบ่อน้ำใหญ่ ๆ เมื่อเรานำมาปลูกในอ่าง จำเป็นต้องมีพื้นที่กว้างไม่น้อยกว่า 60 ซม. มีความลึกประมาณ 60 ซม. หากตื้นกว่านี้ ดอกมักไม่ยอมบาน...
บัวจงกลนี อยู่ในสกุลอุบลชาติ มีเหง้าเจริญเติบโตในแนวดิ่ง เมื่อเหง้าแก่เต็มที่จะสร้างหัวเล็กๆ รอบเหง้า เมื่อหัวแก่จะเจริญเป็นต้นใหม่ขึ้นมาข้างๆ ต้นแม่
ยังไม่มีเอกสารการบอกเล่าทั้งไทยและต่างประเทศ หรือการพบเห็นของผู้ปลูกในเรื่องการเจริญเติบโตจากเมล็ดของจงกลนี สันนิษฐานว่า จงกลนีอาจเกิดจากการแปลงพันธุ์โดยธรรมชาติของบัวผันและบัวเผื่อน จากอิทธิพลของสิ่งแวดล้อม (Mutation) ซึ่งจากการนำพันธุ์จงกลนีมาปลูก พบว่า จงกลนีจะผลิตหัวเล็ก ๆ ขนาดเท่ากับเมล็ดถั่วเหลืองฝังอยู่ในเหง้า และสามารถปลอดออกมาปลูกเป็นต้นใหม่ได้ โดยฝังหัวเล็ก ๆ นี้ ใต้ผิวดินประมาณ 1 เซนติเมตร เมื่องอกเป็นต้นจะมีการเจริญเติบโตในแนวดิ่ง แล้วเปลี่ยนสภาพเป็นเหง้า ออกดอกคล้ายบัวผัน-บัวเผื่อนต่อไป แต่ต่างกันที่ดอกบานของจงกลนีจะลอยและบานตลอดเวลา




            จงกลนี (Jongkolnee) เป็นบัวไทยแท้แต่โบราณ มีการกล่าวถึงจงกลนีมาแต่เริ่มต้นของการเป็นประเทศไทย คือหลังจากได้มีการประดิษฐ์อักษรไทยได้ไม่นานในไตรภูมิพระร่วง และหละงจากนั้นก็ได้มีการกล่าวถึงจงกลนีอีกหลายครั้งในวรรณคดีไทย และเป็นดอกไม้ประจำของนางสงกรานต์ ในตำราแพทย์แผนไทยก็มีการใช้จงกลนีเป็นยาด้วย แต่ในทางกลับกันในทางสากลไม่มีการกล่าวถึงจงกลนีเลยในการจัดจำแนกชนิดของบัวในโลกนี้ เนื่องจากในสมียที่ชาติตะวันตกแสวงหาอาณานิคม ประเทศไทยเป็นประเทศเดียวที่รอดพ้นจากการตกเป็นเมืองขึ้น ดังนั้นจงกลนีจึงเป็นบัวชนิดเดียวมราจัดว่าตกสำรวจในการไล่ล่าทรัพยากรของประเทศอาณานิคม (เทคนิคการขยายพันธุ์บัวจงกลนีเพื่อการอนุรักษ์พะนธุกรรมพืช, ภูมรินทร์ อัครกุลธร, 2550. หน้า 1)
            จงกลนีจัดเป็นบัวเฉพาะถิ่นพบได้เฉพาะในประเทศไทยแห่งเดียวในโลกและจัดเป็นพืชที่อยู่ในภาวะเหรือนักอนุรัสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ไปจากโลกนี้ ขณะนี้ไม่พบจงกลนีในแหล่งน้ำธรรมชาติอีกแล้ว จะพบได้ก็แต่ในกลุ่มผู้ปลูกบัว กลุ่มผู้ปลูกบัวเท่านั้น
            จงกลนี เป็นบัวที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นผิดไปจากบัวทั้งหลายที่มีอยู่ในโลก คือ เป็นบัวที่มีกลีบซ้อนมากมีจำนวนกลีบมากที่สุด ดอกเมื่อบานแล้วจะไม่หุบ จึงเป็นบัวชนิดเดียวที่บานได้ตลอดทั้งกลางวันและกลางคืน มีสีชมพูอ่อน ดูคล้ายดอกกุหลาบ และเป็หมันไม่สามารถขยายพันธุ์โดยการอาศัยเพศได้ จึงทำให้การกระจายพันธุ์ในธรรมชาติเป็นไปได้น้อยมาก ซึ่งเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ แต่อย่างไรก็ตามจงกลนีสามารถขยายพีธุ์แบบไม่อาศัยเพศหรือสร้างหัวได้ ถ้าหากมีการดูแลรักษาที่ดีและรู้จักวิธีขยายพันธุ์


สกุล : อุบลชาติ [สกุลนิมเฟียร์ (En:Nymphaea) หรือ สกุลบัวสาย]
ชื่อไทย : บัวจงกลนี (Nymphaea 'N. 'Jongkolnee'')
ชื่อสามัญ : Water lily
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Nymphaea L. (Sp. pl. 1.510. 1753)
วงศ์ : NYMPHAEACEAE
ลักษณะ : มีใบหยัก แต่ดอกไม่ชูเหนือน้ำ มีเหง้าเจริญเติบโตในแนวดิ่ง
ลักษณะทั่วไป : H = Hardy, HV = Hardy Viviparous
ถิ่นกำเนิดและการเจริญเติบโต : บัวที่เกิดและเจริญเติบโตในเขตร้อน (Tropical Zones)
ผู้เผยแพร่ : ดร.เสริมลาภ วสุวัต (Slearmlarp Wasuwat)
คำอธิบาย (Description) : ดอกสีชมพู มีกลีบดอกมากจนนับไม่ถ้วน (Very double white with purple or pink accents, sometimes speckled pads) บานกลางวัน Tropical Day Blooming


เสนีย์ รักษ์ขิตวัน, ปลูกบัว, คู่มือคนปลูกต้นไม้, พ.ศ.2543, หน้า 35.
http://www.victoria-adventure.org/waterlilies/day_bloomer_galleries/jongkolnee.html


 
N. 'Jongkolnee'
Tropical Day Blooming
(Thailand)



N. 'Jongkolnee' TD ImG O Slearmlarp Wasuwat DO De Very double white with purple or pink accents, sometimes speckled pads Pa OA AP Wasuwat P Encyclopedia of Ornamental Plants in Thailand VNP 3:302 PD 1982 SCN


Named Waterlilies
All belong to Nymphaea L. (Sp. pl. 1.510. 1753)

Bold plain print = Accepted cultivar, Plain print = Synonym for cultivar or not found in publication, Bold italic print = Accepted species, Italic print = synonym for species

TD = Tropical Day Blooming, TDV = Tropical Day Blooming Viviparous, TN = Tropical Night Blooming, TNV = Tropical Night Blooming Viviparous, H = Hardy, HV = Hardy Viviparous

Im = Link to Image or ImG = Link to Image Gallery De = Description, Pa = Parentage, O = Originator, DO = Date of Origin, OA = Originally As, AP = Author of Publication, P = Publication, VNP = Volume, Number, Page, PD = Publication Date, SCN = Synonym, Correction, Notes, Addendum = Link to additional information

http://www.victoria-adventure.org/waterlilies/names/j.htm
พิพิธภัณฑ์บัว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี